Robusta cho crema dày hơn Arabica – Sự khác biệt đến từ đâu?

Trong quá trình pha espresso, crema là lớp bọt mịn màu nâu vàng xuất hiện trên bề mặt ly cà phê, đóng vai trò tạo ấn tượng thị giác đầu tiên và góp phần mang lại cảm giác đậm đà khi thưởng thức. Trên thực tế, nhiều người dễ dàng nhận thấy rằng robusta cho crema dày hơn arabica. Vậy nguyên nhân của sự khác biệt này đến từ đâu và liệu crema dày có thực sự là tiêu chí đánh giá chất lượng cà phê hay không?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất khoa học của crema, đồng thời làm rõ vì sao Robusta thường nổi bật hơn Arabica về độ dày crema khi pha espresso.

Crema espresso là gì?

Crema được hình thành khi khí CO₂ tích tụ trong hạt cà phê sau rang được giải phóng dưới áp suất cao của máy pha espresso. Lượng khí này kết hợp với dầu cà phê và các hợp chất hòa tan, tạo nên lớp bọt mịn phủ trên bề mặt ly.

Độ dày hay mỏng của crema phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Loại hạt cà phê

• Hàm lượng CO₂

• Mức rang

• Độ xay và cách pha

Trong đó, sự khác biệt giữa Robusta và Arabica là yếu tố then chốt.

1. Robusta nhiều CO₂ hơn Arabica

Một trong những lý do chính giải thích vì sao robusta cho crema dày hơn arabica nằm ở khả năng giữ khí CO₂.

• Hạt Robusta có cấu trúc tế bào cứng và chặt hơn, giúp giữ lại lượng CO₂ cao hơn sau khi rang.

• Khi pha espresso, lượng CO₂ này được giải phóng mạnh dưới áp suất, tạo ra crema dày, nổi cao và bền.

Ngược lại, Arabica có cấu trúc xốp hơn, khí CO₂ thoát ra nhanh hơn theo thời gian, nên crema thường mỏng hơn.

2. Hàm lượng protein tạo bọt trong Robusta cao hơn

Robusta chứa nhiều protein và hợp chất hỗ trợ tạo bọt tự nhiên hơn Arabica. Đây là những thành phần giúp lớp crema:

• Mịn hơn

• Ít vỡ

• Tồn tại lâu trên bề mặt ly

Nhờ đặc điểm này, Robusta thường được sử dụng trong các dòng espresso đậm, cà phê sữa hoặc cà phê đá – những phong cách pha chế cần body và cảm giác mạnh.

3. Caffeine góp phần tạo cảm giác crema dày

Robusta có hàm lượng caffeine cao hơn Arabica từ 1,5 đến 2 lần. Caffeine không chỉ tạo vị đậm mà còn góp phần làm quá trình chiết xuất diễn ra mạnh hơn, khiến crema:

• Trông dày hơn

• Màu sẫm hơn

• Tạo cảm giác đầy miệng khi uống

Arabica lại nổi bật ở hương thơm và hậu vị, nên crema không phải là ưu tiên hàng đầu trong đặc tính của loại hạt này.

4. Mức rang phổ biến khiến Robusta có lợi thế về crema

Trong thực tế, Robusta thường được rang ở mức medium đến dark để phù hợp với gu cà phê đậm. Mức rang này:

• Giúp tạo và giữ nhiều CO₂

• Tăng khả năng hình thành crema dày và ổn định

Arabica, đặc biệt là các dòng chất lượng cao, thường được rang light đến medium nhằm giữ hương hoa, trái cây và acid tự nhiên. Vì vậy, crema mỏng hơn là đặc điểm hoàn toàn bình thường, không phải dấu hiệu kém chất lượng.

5. Robusta cho crema dày hơn Arabica có nghĩa là ngon hơn?

Crema dày là một yếu tố tích cực về hình thức và cảm giác uống, nhưng không phải thước đo duy nhất để đánh giá cà phê ngon.

• Robusta mạnh về crema, body và độ đậm

• Arabica mạnh về hương thơm, độ phức hợp và hậu vị

Mỗi loại hạt phục vụ một gu thưởng thức khác nhau và đều có giá trị nếu được rang, xay và pha đúng cách.

6. Cà phê xay sẵn vẫn cho crema tốt nếu pha đúng

Một điểm quan trọng cần nhấn mạnh là: độ dày crema không phụ thuộc vào việc cà phê xay sẵn hay xay tại chỗ, mà phụ thuộc vào:

• Độ xay phù hợp với máy

• Chất lượng rang

• Quy trình đóng gói và bảo quản

Cà phê xay sẵn được xay đúng ngưỡng, rang mới và sử dụng đúng cách vẫn cho crema ổn định khi pha espresso, đặc biệt với các dòng Robusta hoặc blend Robusta.

Kết luận

Việc robusta cho crema dày hơn arabica đến từ sự khác biệt về hàm lượng CO₂, protein tạo bọt, caffeine và mức rang phổ biến. Tuy nhiên, crema chỉ là một phần trong trải nghiệm espresso, không phải yếu tố quyết định toàn bộ chất lượng cà phê.

Lựa chọn Robusta hay Arabica nên dựa trên gu uống, mục đích sử dụng và phong cách pha chế, thay vì chỉ đánh giá qua độ dày của crema.